środa, 24 lipca 2013

Niebezpieczny sąsiad - Dangerous neighbor


Jak zwykle podczas gorących dni mamy do czynienia z  doniesieniami na temat poparzeń wywołanych przez barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi). Czym jest ta roślina i skąd się wzięła?

As usual during the hot days we have to deal with reports of burns caused by Sosnowski's hogweed (Heracleum sosnowskyi). What is this plant and where it came from?


Barszcz Sosnowskiego, zwany czasem w Polsce zemstą Stalina, został sprowadzony w  latach 50-tych XX wieku z Kaukazu w celu przeprowadzenia badań nad urozmaiceniem paszy dla bydła. Jednak szybko okazało się, że nie był do dobry pomysł i zaprzestano uprawy rośliny z przeznaczeniem na paszę. Niestety roślina wymknęła się spod kontroli. Barszcz rozrasta się bardzo szybko, a walka z nim jest ciężka ponieważ wytwarza silne toksyny.


Sosnowsky's Hogweed sometimes in Poland is called Stalin's revenge. It  was reduced in the 50's of the twentieth century from the Caucasus to carry out research on the diversion of feed for cattle. However, it soon became obvious that it was not a good idea and it was stopped cultivated this plant for animal feed. Unfortunately plant was out of control.  Sosnowsky's Hogweed is growing very quickly and the fight against it is hard because it produces a powerful toxin.

                                           www.klubpodroznikow.com

We wszystkich częściach rośliny znajduje się olejek eteryczny zawierający m.in. związki kumarynowe (furanokumaryny). Furanokumaryny w kontakcie ze skórą i w obecności światła słonecznego, w szczególności ultrafioletowego powodują oparzenia (fotodermatozę) II i III stopnia.  Szkodliwe działanie rośliny nasila się pod wpływem wysokich temperatur oraz rosnącej wilgotności powietrza. Leczenie oparzeń wywołanych przez barszcz jest trudne długotrwałe, a blizny czy przebarwienia często pozostają na zawsze.

In all parts of the plant is an essential oil which contains coumarin compounds (allergen furanocoumarin). Furanocoumarin  in contact with the skin and in the presence of sunlight, especially ultraviolet light, causes burns (photodermatitis) second and third degree. The harmful effects of plants is increased at high temperatures and humidity. Treatment of burns caused by  Sosnowsky's  hogweed is difficult, long-term, what is more the scars or discoloration could stay forever. 




Barszcz Sosnowskiego jest objęty zakazem rozmnażania, hodowli i sprzedaży na terenie Polski.
It is not allowed to breed, cultivate and sale Sosnowsky's Hogweed on Polish territory.

Ciekawe strony o roślinie/Interesting sites about the plant:


piątek, 19 lipca 2013

Czarne rośliny w "Magnolii" - Black plants in 'Magnolia'

W najnowszym numerze miesięcznika 'Magnolia' nr 8 (16) Sierpień 2013 znajduje się artykuł "Czarne jak noc". Możemy w nim znaleźć czarne gatunki zimujące i niezimujące w gruncie oraz przeczytać o mechanizmie powstawania ciemnego barwnika w roślinach.

In the latest issue of 'Magnolia'  No. 8 (16) August 2013 (polish magazin for gardeners) there is an article "Black as Night". We can find there a black species wintering and not wintering in the ground, and also read about the mechanism of producing dark pigment in plants.



poniedziałek, 15 lipca 2013

Zielona partyzantka z facelią - Green guerrilla - use phacelia

Zielona partyzantka (green guerrilla, guerrilla gardening) to ogół społecznych inicjatyw o różnym zasięgu, które mają na celu zwiększenie ilości zieleni w zaniedbanych miejscach. Aktywiści nie mają praw własności ani użytkowania do terenów, na których sadzą rośliny stąd właśnie termin "partyzantka". W zaniedbanych miejscach można sadzić gotowe rośliny albo robić bomby nasienne. Przepis na bomby nasienne jest bardzo prosty bierzemy pięć części gliny, jedną część nawozu i jedną część nasion, mieszamy, formujemy kulki i czekamy aż wyschną. 

Green guerrilla or guerrilla gardening are the social initiatives, which aim is to enlarge  the amount of green areas. Activists do not have legal right to the land on which the plant are sowed hence the term "guerrilla". In neglected areas it can be planted flowers, shrubs, grass or trees or we can use the seed bombs. Recipe for seed bombs is very easy:  take five pieces of potters clay, one part fertilizer and one part seed , then mix all, mold balls and wait until dry.






Do bomb nasiennych można używać nasion wszystkich roślin. Osobiście uważam, że idealną rośliną jest facelia błękitna. Kiełkuje i rośnie na każdej nawet ubogiej glebie. Roślina używana jest w rolnictwie jako poplon bo wzbogaca glebę w azot. Facelia jest  miododajna!

To make seed bombs you can use the seeds of all plants. Personally, I think the perfect plant for this is phacelia tanacetifolia. It germinates and grows in any soil, even poor. The plant is used in agriculture as a aftercrop because it enriches the soil with nitrogen. Phacelia is also bee friendly.





czwartek, 11 lipca 2013

Pięćdziesiąt czarnych liliowców - Fifty black daylilies

Kilka dni temu po raz pierwszy zakwitł w moim ogrodzie liliowiec 'Black Emanuelle'.

A few days ago for the first time in my garden bloomed daylily 'Black Emanuelle'.


liliowiec black emanuelle

Hemerocallis 'Blak Emanuelle' - wysokość/high: 60-90 cm

Liliowce na całym świecie mają swoich miłośników, którzy zrzeszają się w klubach, czy stowarzyszeniach i prowadzą prace nad nowymi odmianami. Obecnie ciężko dokładnie stwierdzić ile jest odmian na pewno dziesiątki tysięcy.

Around the world  daylilies  have their own fans who gathering in clubs or associations, and lead the development of new varieties. Currently hard to determine exactly how many varieties there are - certainly tens of thousands.

Poniżej stworzyłam listę 50 odmian o najciemniejszych kwiatach/Below I made a list of 50 varieties of the darkest flowers:
  1. Alaskan Midnight
  2. American Revolution
  3. Back in Black
  4. Back to Black
  5. Bamboo Blackie
  6. Berlin Black Purple
  7. Black Armadillo
  8. Black Bart
  9. Black Briar Bay
  10. Black Cat
  11. Black Eagle
  12. Black Emanuelle
  13. Black Falcon
  14. Black Friar
  15. Black Fury
  16. Black Knight
  17. Black Lace Conspiracy
  18. Black Lapis
  19. Black Lightning
  20. Black Moon
  21. Black Panther
  22. Black Pearl
  23. Black Plush
  24. Black Precious
  25. Black Prince
  26. Black Stocking
  27. Black Velvet Elvis
  28. Blackberry Dragon
  29. Brent Gabriel
  30. Dark Empire
  31. Darker Shade
  32. Dominic
  33. Ed Murray
  34. Else Kaiser
  35. Ezekiel
  36. Her Majesty's Wizard
  37. Jungle Beauty
  38. Kolan Dee Jay
  39. Midnight Love
  40. Night Embers
  41. Night Wings
  42. Nosferatu
  43. Obsidian
  44. Salieri
  45. Serena Dark Horse
  46. Startling
  47. Super Purple
  48. Tuscawilla Blackout
  49. Total Eclipse
  50. Voodoo Dancer

Jedną z większych organizacji zrzeszającą około 8000 miłośników liliowców jest powołane w 1946 roku  The American Hemerocallis Society, Inc. (AHS).

On of the biggest organization unites much about 8,000 fans of daylilies is established in 1946, The American Hemerocallis Society, Inc. (AHS)

http://www.daylilies.org/ 

W Polsce także wiele osób uprawia liliowce. Już w najbliższy weekend spotkają się w Arboretum w  Wojsławicach, gdzie znajduje się licząca około 2000 odmian Polska Kolekcja Narodowa rodzaju Hemerocallis.

There are many people in Poland who also cultivate daylilies. This weekend they will meet in the Arboretum in Wojsławice, where is situated Polish National Collection of Hemerocallis kind, which contains about 2,000 varieties.  





Więcej o kolekcji/More about collection:
http://arboretumwojslawice.pl/kn_hemerocallis

wtorek, 2 lipca 2013

Kwiaty na początek lipca - Flowers at the beginning of July

Na początku lipca w moim ogrodzie kwitnie m.in. porcelanka penny black. Roślina powinna osiągnąć ok 15 cm jednak posiałam ją w cieniu i jest trochę mniejsza.

At the beginning of July in my garden blooms such flowers as Nemophilia 'Penny Black'. The plant should reach about 15 cm but I sowed it in the shade and it's a little smaller.


porcelanka penny black

nemophila penny black


Zakwitł także szczawik trójlistny. Oxalis triangularis also bloosom out.

szczawik trójlistny

szczawik trójlistny


Cerinte major purpurascent

Cerinte major purpurascent

sobota, 22 czerwca 2013

Czarny bez - Elder

Czarny bez (Sambucus nigra), który  jest obecnie w pełni rozkwitu, to roślina w Polsce tak pospolita, że rzadko przyciąga uwagę. Krzew ten jednak zasługuje na chwilę zainteresowania ze względu na właściwości lecznicze i miejsce jakie zajmował w przeszłości w kulturach europejskich.

Elder also elderberry (Sambucus nigra), which is now in full bloom, in Poland is so common that rarely attracts someone attention. However, this shrub deserves a moment of interest because of the healing properties and the place he occupied in the past in European cultures.



                                          botanical.com


W różnych źródłach można znaleźć informacje o symbolice czarnego bzu. W mitologii słowiańskiej czarny bez był uznawany za święte drzewo zamieszkiwane przez duchy podziemia. Przypisywano mu także zdolność pośredniczenia między światem żywych i umarłych. Także Celtowie uznawali czarny bez za krzew święty. W kalendarzu Druidów roślina ta była trzynastym i ostatnim miesiącem (drzewem) roku, symbolizowała śmierć i odrodzenie. 

In a variety of sources we can find information about the symbolism of the elderberry. In Slavic mythology elderberry was considered a sacred tree inhabited by the spirits of the underworld. It was believed that shrub had the ability to mediate between the worlds of the living and the dead. Also Celts considered elder as a sacred shrub. In the Druid's calendar this plant was the thirteenth and last month (tree) of the year, which has symbolizes death and rebirth.


czarny bez


W wielu miejscach Europy sadzono krzew w celu ochrony danego miejsca przed złymi mocami. Jego kwiaty stosowano w obrządkach pogrzebowych. 

In many places in Europe elder was planted to protect the place against evil forces. The flowers has been using in funeral ceremonies.


Szekspir w komedii "Cymbelin" pisze o nim jako symbolu żałoby. Natomiast w uniwersum Harry'ego Pottera jedno z Insygniów Śmierci -  Czarna Różdżka, także została zrobiona z gałązki czarnego bzu. Wino z owoców krzewu uważane jest za wino wróżek. Podobno po jego spożyciu można nawet zobaczyć wróżki. 


Shakespeare in 'Cymbeline' writes about elder as a symbol of grief. In the universe of Harry Potter, one of the Deathly Hallows - Black Magic Wand has also been made from elderberry twig. Elderberry wine is considered fairy wine. Drinking it is said to enable you to see fairies.  


Powyżej wróżka autorstwa Cicely Mary Barker .  Above fairy by  Cicely Mary Barker


                                kuhinjazaposlenezene.blogspot.com


Kwiaty, owoce, korę i liście czarnego bzu wykorzystuje się w kuchni i w lecznictwie. Istnieją ozdobne odmainy czarnrgo bzu np. Guincho Purple,  Aureomarginata, Aurea. W moim ogrodzie posadziałam w tym roku odmianę Eva Black Lace. 

Flower, berries,  bark and leaves of elderberry is used in cooking and medicine. There are ornamental varieties such as Guincho, Aureomarginata, Aurea. In my garden this year I planted variety Eva Black Lace.

W chwili obecnej ma dopiero około 100 centymetrów wysokości, docelowo krzew dorasta do 2-3 metrów. Liście odmiany są pierzaste i prawie czarne.

At the moment it's only about 100 centimeters height, finally shrub grows up to 2-3 meters. The leaves are pinnate and almost black.


Więcej informacji na temat czarnego bzu po polsku można znaleźć tu, a po angielsku tu.

You can find more info about elder here in polish and here in english.

czwartek, 16 maja 2013

Czarne tulipany - Black tulips

Maj to czas tulipanów. Kiedy większość tych kwiatów kończy kwitnienie podziwiać można czarne piękności.  W tym roku mam dwie odmiany ciemnych tulipanów: klasyczną Queen of the Night

May is tulip time. When most of these flowers are finishing blooming we can admire black beauties. This year I have two variations of dark tulip: classic Queen of the Night

oraz Black Parrot 
and  Black Parrot 




Jest jeszcze kilka innych czarnych odmian np. Black Hero, Black Jack,  które spróbuję zdobyć i posadzić jesienią.

There are a few other black varieties such as Black Hero or Black Jack, which I will try to get and planted in the fall.

"Czarny tulipan" (La tulipe noire) to także powieść  Aleksandra Dumasa (ojca) , której głownym bohaterem holenderski hodowca tulipanów Korneliusz van Baerle, postanawiający wyhodować czarnego tulipana. Powieść powstała w 1890 roku i opisuje czasy tulipanowego szaleństwa, które pod koniec drugiej połowy XVI wieku ogarnęło zachodnią Europę, a zwłaszcza Holandię. 

"Black Tulip" (La Tulipe noire) it is also a title of novel by Alexandre Dumas (the father). The main protagonist is the Dutch tulips grower Cornelius van Baerle who is trying to breed a black tulip. The novel was written in 1890 and describes the tulip mania times which taken place in western Europe (particularly in Netherlands) in the end of the second half of the sixteenth century.

Tulipanowe szaleństwo (tulipomania) sprawiły, że w 1637 roku tulipan 'Semper Augustus' został sprzedany za astronomiczną wtedy kwotę 13 tysięcy guldenów.

Tulip mania made that in 1637 Tulip 'Semper Augustus' was sold for an astronomical amount of 13,000 guilders.

Tulipan Semper Augustus
Niektóre z cebulek były warte kamienicy w Amsterdamie, a zakupy cebulek za tak wygórowane ceny nie opłaciły się i doprowadziły do ruiny finansowej niektórych kupców.

Some of the bulbs were worth building in Amsterdam. Purchase bulbs for such exorbitant prices was not paid off and led to the financial ruin of some merchants.