Sztuka botaniczna - Botanical art

Chociaż obecnie jesteśmy w stanie utrwalić każdy obraz z naszego ogrodu w doskonałej rozdzielczości używając jedynie telefonu, to można zauważyć trend powrotu do ilustracji botanicznej. Na rynku międzynarodowym pojawiło się wiele pozycji i kursów ilustracji botanicznej. W USA istnieje nawet stowarzyszenie artystów botanicznych.

Although at present we are able to take every picture from our garden in high resolution using only our phones, it is noticeable a trend to come back to the botanical illustration. At the international market you can buy a numerous of botanical illustration books and courses. In the U.S. there is even an American Society of Botanical Artists.

Wybrane pozycje książkowe, które ukazały się w ostatnim czasie/ Some books about botanical illustration

Dziś chciałabym przybliżyć sylwetkę pionierki ilustracji botanicznej, a właściwie przyrodniczej. Maria Sibylla Merian była niemiecką przyrodniczką i artystką-malarką. Powszechnie uznawana jest za jednego z pierwszych entomologów. Żyła na przełomie XVII i XVIII wieku. Rysunku nauczyła się od od ojczyma, który był malarzem kwiatów. W wieku 18 lat wyszła za mąż i urodziła dzieci. W międzyczasie prowadziła jednak obserwacje owadów badała np. przemianę gąsienicy w motyla, a swoje spostrzeżenia utrwalała w szkicowniku. Na podstawie tego szkicownika w 1675 powstała jej pierwsza książka "Neues Blumenbuch" (Nowa książka o kwiatach) zawierająca szczegółowe obrazy roślin.

Today I would like to throw the light on the silhouette of one of the pioneers of botanical and nature illustration author. Maria Sibylla Merian was a German naturalist and artist. Widely she is considered as the one of the first entomologists. She lived at the turn of the 17th and 18th centuries. Her stepfather was a flowers painter and she learned to drawing from him. At the age of 18 she married and then gave birth to children. In the meantime, however, she conducted observations of insects for example she observed the transformation of a caterpillar into a butterfly. All her observations she drew in a sketchbook. Based on this sketchbook in 1675 was published her first book "Neues Blumenbuch" (New book about flowers) containing detailed images of plants.

Portret przyrodnicznki z 1700 roku/Portrait of Maria Merian from 1700

W 1685 Maria Sibylla Merian rozstała się z mężem i przeniosła się do szwagra do Holandii, gdzie zapoznała się kolekcją fauny i flory tropikalnej Ameryki Południowej. Po śmierci szwagra, wyjechała do Amsterdamu. Nawiązała tam znajomości z innymi przyrodnikami oraz zwiedział oranżerie i woliery. 

In 1685 Maria Sibylla Merian separated from her husband and moved to her brother-in-law to the Netherlands, where she has a chance to admired a collection of tropical flora and fauna of South America. When the brother-in-law died she moved out to Amsterdam where she met others naturalists and visited orangeries and aviaries.

W 1699 wyjechała do Surinamu by badać tam cykl rozwojowy owadów tropikalnych. W czasie wyjazdu sporządziła liczne opisy, rysunki i akwarele, które po powrocie i opracowywaniu wydała w Amsterdamie w 1705 roku. "Metamorphosis insectorum Surinamensium" jest jej najbardziej znanym dziełem.

In 1699 she went to Suriname to examine the life's cycle of tropical insects. At the time of departure she has drawn up a number of descriptions, drawings and watercolors. When she returned to Amsterdam she worked out the sketches and in 1705 published her most famous book. "Metamorphosis insectorum Surinamensium".

Maria Merian i jej dokonania zostały ponownie odkryte i docenione pod koniec XX wieku. Jej portret został umieszczony na banknocie 500 marek niemieckich oraz znaczku pocztowym w 1987. Jej imieniem nazwano także  wiele  szkół.

Maria Merian and her accomplishments have been re-discovered and appreciated at the end of the 20th century. Her portrait was placed on the banknote of 500 German marks and on stamp in 1987. There are also a many schools named after her.

Jej książki nadal są wznawiane i dostępne w sprzedaży (brak polskich wydań). 

Her books are still re-publishing and avalible to buy (ther is no polish editions).

Wiele z jej pięknych ilustracji można obejrzeć online pod tym adresem
Her beautiful illustration you can see here

Jemioła - świąteczny pasożyt

Jedną z roślin, która kojarzy się z grudniowymi świętami jest jemioła (Viscum L.). Dlaczego ten półpasożyt odgrywa dość znaczącą rolę w kulturze nie jest do końca jasne. Zwyczaj wieszania jemioły najbardziej popularny jest w krajach anglosaskich - najprawdopodobniej zaczerpnięty został z tradycji celtyckiej. Ścinanie jemioły było jednym z obrzędów, który wykonywali druidzi. Jemioła miała przynosić pomyślność i dostatek oraz chronić przed złymi mocami oraz zapewnić trwałą miłość. Uważa się, że choinka, którą zaczęto stawiać w XVII wieku zastąpiła zwyczaj wieszania jemioły.

One of the plants, which is associated with the Christmas is the mistletoe (Viscum L.). Why this hemiparasitic plays quite an important role in popular culture is not entirely clear. The custom of hanging mistletoe is most popular in Anglo-Saxon countries - probably it was taken from Celtic tradition. Cuting the mistletoe was one of the rites, which render the Druids. Mistletoe was supposed to bring prosperity and abundance and protect against evil forces also ensure a lasting love. It is believed that the Christmas tree (habit from the 17th century) replaced the custom of hanging mistletoe.

Jemioła Biała kolaż z 1776 roku wykonany przez Mary Delany, obecnie w zbiorach British Museum/ Viscum Album, 1776 Collage made by Mary Delany, British Museum collection

Jemioła to rodzaj obejmujący około 70 -100 gatunków. W Europie popularna jest jemioła biała. Gatunki jemioły to małe krzewy (gałązki o długości 15-80 cm) pasożytujące na krzewach i drzewach, z których czerpią sole mineralne i wodę. Kwiaty są żółto-zielone i niepozorne. Owoce to jagody o kolorze białym, żółtym lub pomarańczowym. Nasiona roznoszone są przez ptaki m.in. paszkoty.

Viscum is a genus of about 70-100 species of mistletoes. In Europe the most popular is viscum album. They are woody, obligate hemiparasitic shrubs with branches 15–80 centimetres long. Their hosts are woody shrubs and trees. Mistletoe takes from hosts mineral and water. The seeds are dispersed when birds (notably the Mistle Thrus) eat the fruit, and remove the sticky seeds from the bill by wiping them on tree branches where they can germinate.

Źródło: Pinterest

Właściwości jemioły zależą w dużej mierzy od drzewa na którym pasożytuje. Jemioła jest składnikiem leków przeciw miażdżycy, czy nadciśnienia. Działa także moczopędnie i uspokajająco. Zwiększa częstotliwość skurczów serca, rozszerza naczynia krwionośne i obniża ciśnienie krwi. Surowiec pozyskuje się z liści i gałązek, jagody są natomiast trujące.

Properties of mistletoe depend to a large measure from the host tree. Mistletoe is a component of drugs against atherosclerosis or hypertension. It is also diuretic and sedative. The plant increases the frequency of contractions of the heart, dilates blood vessels and reduces blood pressure. The medicinal raw material shall be obtained from the leaves and twigs, berries are poisonous.

Z okazji Świąt życzę czytelnikom bloga wszystkiego dobrego, spełnienia ogrodniczych marzeń oraz wielu całusów pod jemiołą!

I wish you Merry Christmas, the fulfilment of your garden dreams and many kisses under the mistletoe!

Ogród roślin leczniczych i kosmetycznych

W połowie października bieżącego roku w Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Bydgoszczy miało miejsce uroczyste otwarcie Ogrodu Roślin Leczniczych i Kosmetycznych.

In mid-October current year at the Collegium Medicum, Nicolaus Copernicus University in Bydgoszcz took place the grand opening of the Garden of Medical and Cosmetical Plants.

Źródło: http://www.cm.umk.pl

Ogród założono w celach edukacyjnych. Studenci Collegium Medicum UMK mają teraz własne źródło materiału dydaktycznego w postaci żywych roślin. Ogród będzie miał także zastosowanie naukowe - badania nad właściwościami roślin prowadzić będzie Katedra Biologii i Botaniki Farmaceutycznej oraz Katedra Farmakognozji. Ogród ma służyć także popularyzacji wiedzy na temat roślin leczniczych i kosmetycznych wśród społeczności lokalnej. Wstęp do ogrodu jest wolny. Zadbano o ławki i szerokie ścieżki,  tak by można było spacerować z wózkami. 

The garden was founded for the educational purposes. Now, students of the Collegium Medicum UMK have their own plants material for study. The garden has also science function - researches on plants properties will be conduct by Department of Biology and Pharmaceutical Botany and Department of Pharmacognosy. The garden will be also open for the local community. Enter to the garden is free. There are benches and wide paths where people can walk with strollers.

W ogrodzie zgromadzono blisko 200 gatunków roślin leczniczych i kosmetycznych, zarówno rodzimych, jak i egzotycznych. Główna część kolekcji to byliny i rośliny jednoroczne. Posadzono także drzewa, krzewy i krzewinki oraz pnącza.

In the garden collected about 200 species of plants with medical and cosmetical properties - the local plants and the exotic ones. Main part of collection there are perennials and annuals.There are also planted trees, shrubs, subshrubs and vines.

Każda roślina zaopatrzona jest w etykietę z informacjami o: gatunku, przynależności do rodziny, miejscu naturalnego występowania, surowcu leczniczym i kosmetycznym, który zawiera oraz głównych grupach związków czynnych i zastosowaniu surowca. 

Every plant has their own plate with information about specie, family, natural range, medical active substance and the application.

                                                          Źródło: http://www.cm.umk.pl

Więcej informacji na temat ogrodu można znaleźć/ More information tutaj/here.

Tajemniczy ogród - The Secret Garden

Prace w ogrodzie powoli zbliżają się do końca tak jak cały okres wegetacyjny. Za oknem zimno i szaro. Przyszedł czas na inne zajęcia np. czytanie o ogrodach. Nie chodzi mi jednak o poradniki, tylko powieści, gdzie głównym bohaterem jest ogród i natura. Taką książką jest z pewnością wydana w 1911 roku w Wielkiej Brytanii powieść "Tajemniczy ogród" autorstwa Frances Hodgson Burnett. Jest to teoretycznie książka dla dzieci jednak ze względu na uniwersalny charakter starsi ogrodnicy także nie będą się nudzić. 

Works in the garden are slowly coming to an end as the entire growing season. There is cold and grey outside. It's time for other activities, eg. reading about gardens. I do not mean, however, some guidebooks but novels, where garden and nature are on the first place. One of these books is for sure the novel "The Secret Garden" by Frances Hodgson Burnett, released in 1911 in the UK. It is theoretically a children's book, however, due to the universal idea older gardeners also will not be bored.

Okładka pierwszego wydania/First edition cover

Polskie I wydanie pojawiło się w 1915 roku, jednak powieść jest ciągle wznawiana. Polscy czytelnicy mogą ją ściągnąć lub przeczytać online z portalu Wolne Lektury. Czytelnicy anglojęzyczni znajdą książkę na stronie Projektu Gutenberg.

First Polish edition of 'The Secret Garden' was published in 1915, the book is still re-release. Polish readers have chance to download or to read on-line the novel from Wolne Lektury. English-reading can find the book on Project Gutenberg.

"Tajemniczy ogród" miał wiele wydań w wielu krajach. Poniżej zobaczcie wybrane ilustracje z niektórych edycji.

'The Secret Garden' has had a lot of editions in many countries. Below you can see some illustrations from different releases.

Ilustracje Inga Moore

Ilustracje Charles Robinson

Ilustracje Graham Rust 

Miłego czytania!/ Have a nice reading!

Czas dyni - Pumpkin time!

W październiku królującym warzywem jest niewątpliwie dynia. Gatunków dyni jest około 20, ale odmian chyba nikt nie policzył. W Polsce dużą popularnością cieszą się ostatnio dynie olbrzymie i makaronowe, jednak zwyczajnych jest chyba nadal najwięcej. Które odmiany są najciekawsze? Dla mnie oczywiście te najciemniejsze.

In October undoubtedly the reign vegetable is a pumpkin. There are about 20 species of pumpkins, but probably no one counted varieties. Lately, in Poland very popular are giant cucurbita maxima and spaghetti squash, but summer squash (cucurbita pepo) is probably still the most common. Which varieties are the most interesting? For me obviously the darkest.

Japońska dynia Black Futsu - osiąga od 1,5 do 3,5 kilograma. Owoce są spłaszczone, w środku koloru złotego, w smaku można wyczuć nuty orzechowe. Okres wegetacji tej odmiany to około 105 dni.

Japan squash Black Futsu reach 1,5- 3,5 kg. The fruits are flattened and golden inside. Flesh has the rich taste of hazelnuts.

Źródło: hawthornfarm.ca

Źródło:Pinterest

Inna japońska czarna dynia to Yokohama Squash. Dynia bardo rzadka, znana już w XIX wieku.

Another Japanese black squash is the Yokohama Squash. The plant is rare and it was known yet in 19th century.

Źródło: rareseeds.com

Queensland Blue to odmiana, której okres wegetacji wynosi około 110 dni. Jest popularna w Australii. W środku koloru pomarańczowego, a w smaku słodka.

Queensland Blue growing season is 110 days. This variety is popular in Australia. Fruit inside has an orange colour and it is sweet.

Źródło: statebystategardening.com

Acorn Table Queen odmiana ceniona przez ogrodników. W środku pomarańczowa. Polecana do małych ogródków.

Acorn Table Queen is variety liked by gardeners. Fruit is orange inside. This squash is recommended for small gardens.

 Źródło: ebay

Inne odmiany dyni o ciemej barwie to m.in./Another varieties with dark colour are:

Hubbard Chicago Warted, Burgess Buttercup, Gem, Honey Bear.

Mitsuba, czyli japońskie zioło w polskim ogródku - Mitsuba, japanese herbs in polish garden

Mitsuba, pietruszka japońska, kryptotenia to wszystko nazwy jednej rośliny (Cryptotaenia japonica). 

Mitsuba, japanese wild parsley, stone parsley, honeywort all of this words are names of one plant (Cryptotaenia japonica). 

Kryptotenia atropurpurea

Mitsuba występuje w dwóch odmianach barwnych: zwykłej zielonej i purpurowej. Wybarwienie odmiany ciemnej zależy od ilości światła. Roślina jest raczej cieniolubna i w odróżnieniu od innych roślin o podobnym zabarwieniu, do uzyskania ciemnej barwy nie potrzebuje słońca. W bardziej nasłonecznionym miejscu jej liście przybierają barwę bardziej brązową.

Mitsuba is available in two color varieties: green and purple. Color saturation in atropurpurea variety depends on the amount of light. The plant is shade-loving and unlike to other plants of a similar color to obtain a dark color it does not need the sun. In places with more sunlight the leaves take on a more brown color.

Pietruszka japońska jest rośliną użytkową. Ma bardzo ciekawy smak podobny do zwykłej pietruszki, ale bardziej korzenny. W kuchni orientalnej wykorzystuje się jej wszystkie części.

Japanese parsley is usable plant. It has an interesting taste similar to regular parsley, but more spicy. The oriental cuisine uses all of its parts.

Dorosły liść kryptoteni

Roślinę można uprawiać na każdej glebie. Jest odporna na choroby, ale lubią ją ślimaki. Mitsuba osiąga od 50-75 cm wysokości i jest rośliną wieloletnią, w Polsce dość odporną na mróz, a także ozdobną.

The plant can be grown on any soil. It is resistant to disease, but snails like it. Mitsuba reaches 50-75 cm  height and is a perennial plant. In Poland fairly resistant to frost. It has also decorative value.

Źródło: http://www.thegardenerseden.com

Najlepiej posadzić w ogrodzie dwie odmiany: zieloną w warzywniku, a purpurową na rabacie wśród żurawek, paproci i funki.

The best way is to seat two varieties in garden: green in vegetable garden and purple on flowerbed with heucheras, ferns and hostas.

Leycesteria formosa 'Purple Rain"

Leycesteria formosa 'Purple Rain" to krzew dość rzadki w Polsce, bo nawet nie ma polskiej nazwy, ani nie doczekał się jeszcze wpisu w polskiej Wikipedii. Krzew mam od około 3 miesięcy, a już zakwitł  purpurowo-brązowo-białymi kwiatami.

Leycesteria formosa 'PurpleRain "is rather rare shrub in Poland. It doesn't even has a polish name, or any entry in the Polish Wikipedia. I have planted this shrub about three months ago, and it's already bloomed purple-brown-white flowers.

krzew ma obecnie około 90 cm wysokości/shrub is already about 90 cm high

Roślina pochodzi z Himalajów i południowo-wschodnich Chin. W Australii i Nowej Zelandii została uznana za gatunek inwazyjny. Nazwa krzewu pochodzi od imienia Williama Leycestera sędziego sądu bengalskiego. Pospolite nazwy krzewu w innych krajach to wiciokrzew, himalajska gałka muszkatołowa, czy bażancia jagoda.

Plant native to the Himalayas and south-eastern China. In Australia and New Zealand was considered an invasive species. The name comes from the name of William Leycester a judge in the native court in Bengal. Common names the plant are honeysuckle, Himalayan nutmeg or pheasant berry.

pąk kwiatowy/ flower bud

Leycesteria formosa 'Purple Rain"dorasta do dwóch metrów, ma puste w środku łodygi, które po 2-5 latach obumierają i zostają zastąpione przez nowe. Po kwitnieniu na krzewie pojawiają się czarne owoce. Roślina kwitnie na tegorocznych pędach więc na wiosnę warto go przyciąć.

Leycesteria formosa 'Purple Rain' grows up to two meters. It has hollow stems that after 2-5 years die and are replaced by new ones. After flowering appear black fruits. Plant blooms on fresh new wood so in spring we should cut it .

Kwiat Leycesteria formosa Purple Rain/ Flower of Leycesteria formosa Purple Rain